Zo herken je een burn-out

Een burn-out verloopt in fasen. We spreken pas van een burn-out wanneer iemand écht niet meer kan, maar de waarschuwingssignalen waren waarschijnlijk al een tijdje merkbaar. Soms hoor je het verhaal van iemand die van de ene dag op de andere in een burn-out zat. De reden dat dit zo ervaren wordt, is dat de signalen van het lichaam de hele tijd werden genegeerd. Als je dat lang genoeg doet, stopt je lichaam er letterlijk mee!


Het is dan ook waardevol om de symptomen in een vroegtijdig stadium te herkennen en te vermijden dat je in een volgende fase richting burn-out belandt. Hoe dieper een duiker de zee induikt, hoe verder hij terug moet naar de oppervlakte. Dat spreekt voor zich.


Hoe herken je nu een burn-out?

We kunnen de symptomen onderverdelen in fysieke en mentale symptomen.


Fysieke symptomen


Deze symptomen zijn er als eerste met als koploper vermoeidheid. Als je verder richting burn-out zit, gaat het om een zodanige vermoeidheid die moeilijk uit te leggen is. Je bent door en door moe, alsof je net een marathon gelopen hebt. Je energietank is leeg en je bent jezelf helemaal kwijt. Deze vermoeidheid begint al 's morgens bij het opstaan, waardoor je moedeloos wordt bij het idee dat je nog de hele dag door moet. Je hebt het gevoel dat niets helpt om die moeheid weg te nemen. Misschien schaam je je zelfs. Eerst deed je alles. Nu lijkt het alsof niets nog lukt en je constant hulp moet vragen aan anderen.


Nog enkele signalen dat je rust nodig hebt zijn:

hoofdpijn, wazig zien, spierpijn, nekklachten en spijsverteringsklachten.

De aanhoudende stress kan zorgen voor hoofdpijn. Waarschijnlijk zit je ook vaker gespannen, waardoor je spierpijn en nekklachten krijgt. In tijden van stress verloopt je spijsvertering minder efficiënt, wat maakt dat maag- en darmklachten op de loer liggen.

Je lichaam gaat ook trager herstellen dan normaal. Wondjes genezen slechter, een verkoudheid duurt langer of komt sneller terug en na een wandeling heb je meer spierpijn dan gebruikelijk.


Nog een symptoom dat ik van klanten hoor is het gevoel dat armen en benen 'niet mee willen'. Ze gaan gewoon minder functioneren. Trappen lopen, boodschappen doen, huishoudelijk werk. Alles lijkt een immens zware opdracht.


Mentale symptomen


Deze symptomen starten meestal nadat je al duidelijke lichamelijke signalen hebt gekregen. Het voorkomen, de volgorde en intensiteit verschilt van persoon tot persoon. Vaak gaat het ene hand in hand met het andere en krijg je een soort domino-effect. Ik zet ze hier even op een rijtje:


  • geheugenproblemen: Het betreft hier je kortetermijngeheugen dat het een beetje laat afweten. Je begint zaken te vergeten en dit zorgt voor de nodige frustratie en onzekerheid.

  • concentratieproblemen: Het lijkt soms alsof je hoofd vol 'watten' zit. Je kan je aandacht er moeilijk bij houden en dit kan leiden tot domme foutjes.

  • lusteloosheid, nergens zin in hebben. Dit kan ook leiden tot een ongezond eetpatroon, alcohol of roken.

  • piekergedrag: Ook al weet je dat piekeren niets uithaalt, je kan het niet bedwingen. Hoe hard je ook probeert positief te denken, je ziet steeds beren op de weg.

  • onverschilligheid: Je neemt bewust of onbewust afstand van je werk of mensen om je heen. Dit is volledig te begrijpen vanuit de strategie tot overleven van het lichaam, maar zo herken jij jezelf niet.

  • faalangst: Je gaat twijfelen aan je eigen kunnen en voelt je minder dan een ander. Dit wordt natuurlijk mede veroorzaakt door de eerder genoemde symptomen.

  • emotioneel zijn: Dit kan zich uiten in veel huilen, snel boos of geïrriteerd zijn. Er zijn ook uitzonderingen. Sommige mensen voelen zich net afgescheiden van hun emoties. Ze kunnen niet meer huilen en lijken geen contact meer te hebben met hun emoties.

  • angst: Vermits je jezelf niet herkent, vraag je je af waar die oude ik is gebleven. Meer nog, je vraagt je af of die ooit nog terug zal komen. Hoe moet, kan, zal mijn leven er na de burn-out uitzien?

  • depressieve gevoelens: negatieve en neerslachtige gevoelens horen er helemaal bij. Deze verminderen meestal wanneer je voelt dat je fysiek meer energie krijgt. Je moet er wel aandacht aan geven. Burn-out kan doorslaan in een depressie wanneer je geen gehoor geeft aan deze signalen.


Dit zijn allemaal signalen dat de energiegrens bereikt is. Zeer kenmerkend is het gevoel geen controle meer te hebben over je lichaam. Het lichaam doet maar wat en je snapt niet waarom. Op dat moment krijg je allerlei doemscenario's. 'Ik moet echt iets mankeren.' of 'Volgens mij heb ik de een of andere enge ziekte.' Je gelooft niet dat stress dit alles kan veroorzaken. Je lichaam heeft de regie overgenomen doordat het steeds meer en meer uitgeput is geraakt. Het is in overlevingsmodus gegaan en heeft jou je inspraakrecht ontnomen.


Het moeilijkste van een burn-out is het accepteren van de situatie. Aanvaarden dat het even niet meer lukt. Juist hierin schuilt de start van het herstel. Je moet vanuit 'overactiviteitsmodus' naar een modus die gekenmerkt wordt door rust en dat is voor velen moeilijk te verteren. Je hebt waarschijnlijk hoge eisen aan jezelf gesteld en het boezemt angst in om nu je kwetsbare kant te moeten laten zien.

Een tweede stap richting herstel is 'genieten'. De jagende houding die gepaard gaat met brandjesblussen en flitsende acties vol adrenaline heeft geen ruimte gelaten om te genieten van kleine dingen of simpelweg van dingen die gewoon goed gaan. Bewust genieten dus en hier de tijd voor nemen (of plannen)!


Herstel gaat gepaard met ups and downs. In het begin van een burn-out is de ene dag nog slechter dan de andere, maar na verloop van tijd worden de dagen zonder gepieker en extreme moeheid talrijker. Je durft weer gezellige uitjes te plannen of vrienden te bezoeken. Hieruit blijkt dan dat je toch nog niet zo goed hersteld bent als je dacht, want je ligt 2 dagen op de zetel te bekomen van een middagje aan zee. Herstel is dus ook vaak heel frustrerend. De ene dag heb je energie. De andere dag voel je je helemaal leeg en heb je het gevoel dat je je herstelproces weer opnieuw mag beginnen. En zo word je langzaam maar zeker beter.


Herken je jezelf in bovenvermelde symptomen? Ga dan eens langs bij de huisarts voor een diagnose. Aarzel niet om vervolgens op initiatief van de dokter of op eigen initiatief een coach te raadplegen. Heb je nog geen burn-out? Fijn! Een coach helpt je om je veerkracht te verhogen en je energie terug te brengen. Luidt de diagnose toch burn-out? Studies tonen aan dat het herstel op eigen houtje veel langer duurt dan met de hulp van een coach. De eerste tijd is rusten helemaal goed, maar je herstelt niet blijvend van een burn-out met rusten alleen. Daarvoor moet je met kleine stapjes, maar doelgericht werken aan je vitaliteit en veerkracht.


Wil je meer weten over coaching bij burn-out?

Struin een beetje rond op de website www.vitalityprojects.be en contacteer mij op anja@vitalityprojects.be of 0499 22 55 05.


Energieke groeten,

Anja




0 keer bekeken

© 2017 Vitality Projects. All rights reserved. Website created by GOALS. agency